Circulair en biobased bouwen blijft te vaak steken bij losse pilots. Friesland kiest een andere weg: een regionale aanpak waarin bedrijven, overheden en kennisinstellingen samen optrekken. Nick Boersma legt uit waarom dat werkt en waarom het nu moet. Iedere sector kent ze: veelbelovende projecten die nooit verder komen dan de pilotfase. In de bouw is het niet anders. Maar op Scale It!, het jaarevent van TKI Bouw en Techniek, klonk een ander geluid. Friesland bewijst dat het anders kan en deelt openlijk hoe.
In gesprek met Nick Boersma, programmamanager Fryslân bouwt Circulair:
Wat was de kern van jouw boodschap gister?
Onze regionale aanpak delen met de bezoekers van Scale It! in Utrecht, TivoliVredenburg. Met Fryslân Bouwt Circulair verbinden we vraag en aanbod voor circulair en biobased bouwen in één regionaal programma. Wat zijn onze lessons learned voor andere regio’s en welke vraag hebben wij aan het Rijk om die cases op te tillen naar landelijk beleid.
Friesland kiest bewust voor een regionale aanpak. Waarom werkt dat beter dan losse pilots?
Er is commitment van alle partijen in de bouwsector, van opdrachtgevers tot bouwer en toeleverancier. De partijen komen elkaar ook tegen, de bouw is immers over het algemeen regionaal georganiseerd. En doordat ze gezamenlijk in een programma actief zijn is de leercurve steil doordat we snel (nieuwe) kennis en voorbeelden kunnen delen en ketens opschalen door vraag en aanbod te verbinden. Daardoor kunnen we snel opschalen.
Wat is het grootste obstakel voor circulair bouwen in Friesland (en daarbuiten) en hoe doorbreekt Circulair Friesland dat?
Het bij elkaar brengen van vraag en aanbod. Wij organiseren dit nu op regionale schaal in specifieke projecten en ketens. Willen we dit stevig opschalen, dan moeten de spelregels anders vanuit Het Rijk. Die knelpunten, die beleidsaanbevelingen, halen we op uit ons netwerk en in de praktijk en leggen we voor aan Het Rijk om aan te passen.
Op Scale It! stond ook de rol van opdrachtgevers centraal. Wat moeten zij morgen anders doen om opschaling mogelijk te maken?
‘Een betere wereld begint bij een betere vraag’. Oftewel: stel stevige circulaire criteria in je tenders vast, gebruik dezelfde criteria als andere (regionale) opdrachtgevers en geef zo duidelijkheid aan de markt. Dit om opschaling te bereiken, doordat investeringen en innovatie op deze manier loskomen.
Wat gebeurt er in Friesland dat andere regio’s nog niet zien of doen?
Het is belangrijk om de verbinding te leggen tussen (nieuwe) stuwende economie en de bouwopgave. Zo doen we dat in Friesland voor o.a. biobased (ketens), prefab/industrieel bouwen en drinkwaterbesparing in samenwerking met de WaterCampus.
Welk inzicht of reactie uit de zaal is je bijgebleven?
Van verschillende mensen kregen we de reactie dat ons verhaal hoop biedt, dat we laten zien dat verandering écht mogelijk is en ook al wordt opgepakt in concrete projecten en ketens. Daar is echt behoefte aan.
Als lezers één ding meenemen uit jouw verhaal, wat moet dat zijn?
Ga aan de slag, kijk wat jij kunt doen vanuit jouw rol en jouw organisatie. En reik dan uit naar anderen om je daarin te helpen. Wat inspireert zijn daadwerkelijke daden, projecten en ketens. Kleine stappen kunnen een flinke golf van verandering teweegbrengen. Durf die kansen te creëren en te verzilveren.
Opschaling begint niet vanzelf. Het vraagt regio’s die niet wachten maar die samenwerken, bouwen en bewijzen. De Fryske vezelhennepdeal is daar een concreet voorbeeld van, de hele keten werkt samen van de boer tot de afnemers in de bouw. Dat is geen belofte, dat is bewijs. Friesland doet het. De vraag is: wie volgt?
Van verhaal naar praktijk: Ecohûs bouwt live tijdens Scale It!
Dat het niet bij woorden blijft, werd direct zichtbaar op de vloer van Scale It!. Bouwbedrijf Ecohûs uit Wons, lid Circulair Friesland, bouwde in korte tijd een prefab biobased woning midden in TivoliVredenburg.
Volgens eigenaar Siebe Baints laat dit precies zien waar het in Friesland om draait:
“In de rest van het land wordt Friesland gezien als koploper in biobased bouwen. Dan is het mooi dat je dat ook echt kunt laten zien.”
De woning werd modulair opgebouwd uit biobased materialen zoals hout en vezels en is onderdeel van een bredere ontwikkeling richting prefab en schaalbare bouwconcepten. Wat normaal weken duurt, stond hier in korte tijd overeind: een tastbaar voorbeeld van hoe innovatie niet alleen wordt bedacht, maar ook uitgevoerd.
Tijdens Scale It!, het jaarevent van TKI Bouw en Techniek, werd een ding duidelijk: opschalen kan. Mits je het anders organiseert. Wil je meer weten over de regionale aanpak van Vereniging Circulair Friesland? Neem contact op of volg ons voor meer updates.
Foto credits: TKI Bouw en Techniek
Terug naar overzicht